Στα μονοπάτια περπατώντας και τρέχοντας

Του Λευθέρη Πλακίδα

Η Αμοργός με τα άπειρα μονοπάτια που ακόμη και αν αγαπάς την πεζοπορία, ποτέ δε θα τα δεις και δε θα τα περπατήσεις όλα, είναι ένα νησί που κρατάει ακόμη την εικόνα της παλιάς νησιωτικής Ελλάδας. Εκείνης που τα νησιά οι ντόπιοι ζουν κανονικά και να δεν έχουν αλλάξει από τον τουρισμό. 
Χάρη στους Γάλλους , πριν από 30 χρόνια το νησί έγινε συνώνυμο του περπατήματος και του τρεξίματος. Ο αγώνας που διοργανώνεται το 2027 για 10η φορά, το Amorgos Trail Challenge από μία παρέα μερακλήδων και οραματιστών, δίνει την ευκαιρία για κόσμο να έρθει τον Μάιο και να χαρεί το νησί χωρίς τους χιλιάδες επισκέπτες του καλοκαιριού. Η Ιωάννα Συνοδινού όλο το χρόνο προσπαθεί να βρει τρόπους να φέρει περισσότερο κόσμο στο Trail και να προβάλλει όσο μπορεί το νησί της που αγαπιέται και τρέχεται. 

Το μονοπάτι που ξεκινάει από τη Χοζοβιώτισσα και είναι σχετικά εύκολο και με εξαιρετική σήμανση έχει πολύ κόσμο, ειδικά τις απογευματινές ώρες. Εφοδιαστείτε με άφθονο νερό στο σακίδιο και με τροφή για τις στάσεις και ξεκινήστε. Υπάρχουν χάρτες που σας δείχνουν τα πάντα. Κάτι Άγγλοι που ήρθαν για διακοπές, οι οποίες για εκείνους είναι να περπατήσουν όλα τα μονοπάτια, είχαν τυπωμένους αναλυτικούς χάρτες μονοπατιών από τα παλιά. Το 2026. Ωραία αίσθηση να το βλέπεις και να το ζεις.

Η Αμοργός έχει υψηλή γαστρονομία σε όλη την έκταση του νησιού. Και είναι χαρακτηριστικό της ότι είναι μακρουλή όπως λέει χαρακτηριστικά και ο Γιώργης Ρούσσος ο “ταβερνιάρης” στον Πύργο. Δεν έχει μόνο την ταβέρνα, αλλά είναι και ψαράς, κτηνοτρόφος και αγρότης. Και πανηγυρίζει κάθε μέρα που ζει σε έναν τουριστικό προορισμό, που οι άλλοι πληρώνουν για να τον ζήσουν. Ωραία προσέγγιση από έναν αυθεντικό νησιώτη που αγαπάει το νησί και τη ζωή. 
Η Αιγιάλη έχει το κάμπινγκ που δημιουργεί μία κοινότητα μέσα στον οικισμό. Οι τυχεροί που έχουν κλείσει και έχουν χώρο για σκηνή, ζουν για όσες μέρες (ποτέ δεν είναι αρκετές) μία κατασκηνωτική καθημερινότητα. 

Υπάρχει ένα εστιατόριο που ξεκινάει να σερβίρει πρωινό και καφέ από νωρίς μέχρι οριακά το μεσημέρι. Και κάποια στιγμή από τις ομελέτες κάποιοι πηγαίνουν στα μπιφτέκια ή στο μπριάμ. Αυτό συνεχίζεται μέχρι αργά το βράδυ. Κάποιες βραδιές έχει και μουσικές εκδηλώσεις που αυξάνουν και την κατανάλωση αλκοόλ. Αλλά ποιος νοιάζεται αφού η σκηνή είναι λίγα μέτρα πιο δίπλα. 
Σα να βρίσκεσαι σε φοιτητική λέσχη. Αλλά είναι πλασματικό. Κάποιοι είναι ακόμη φοιτητές, αλλά η πλειοψηφία έχει τελειώσει. Ζουν όμως τη φάση. Και αυτό τους κάνει ξανά 20χρονους. 
Το περπάτημα από τα Θολάρια στη Λαγκάδα με εκκίνηση την παραλία της Αιγιάλης είναι μιάμιση ώρα γρήγορο περπάτημα. Η διαδρομή είναι ο μικρός αγώνας του Μαίου. Αν κάνετε και στάσεις για φωτογραφίες θα σας χρειαστεί ένα δίωρο. Το απόγευμα μετά τις 6 είναι η καλύτερη στιγμή για να το ξεκινήσετε. 

ΝΗΣΙΑ ΣΤΟ ΝΗΣΙ
Τι άλλο έχει το νησί. Μικρά νησιά σε απόσταση κολύμβησης. Κάποια στιγμή στο μέλλον αυτό που ονειρεύτηκε ο Ευγένιος με τον διάπλου από τον Άγιο Παύλο στη Νυκουριά, θα το κάνουμε αγώνα και ντοκιμαντέρ. Έχει δύο παραλίες. Μία μικρότερη που δεν έχει beach bar και ξαπλώστρες και τη μεγαλύτερη που έχει χώρο και για τις δικές σας ομπρέλες, εκτός του οργανωμένου μπαρ. Όσα μποφώρ και αν έχει, εκεί δεν το πιάνει. Είναι απίστευτο. Το κατάλληλο σημείο όταν έχει αέρα. Θα ξετρελαθείτε. Και να περπατήσετε στα μονοπάτια που έχει για να επισκεφθείτε το εκκλησάκι που έχει θέα στους δύο κόλπους. 

Το άλλο νησί είναι στην Κάτω Μεριά. Από το Βορρά στο Νότο. 
Το μικρό νησάκι στην Κάτω Μεριά της Αμοργού είναι η Γραμβούσα, η οποία βρίσκεται απέναντι από τον όρμο και την παραλία της Καλοταρίτισσας
Εκεί φτάνεις μετά από μία ωραία διαδρομή και περνάς απέναντι με βάρκα που είναι μέχρι τις 7 το απόγευμα η τελευταία βαρκάδα. 
Με γαλαζοπράσινα νερά και χωρίς πολλά σκάφη όπως σε άλλη νησιά, θα χαρείτε την ησυχία και τη γαλήνη μίας άλλης Ελλάδας. 

ΓΙΩΡΓΑΛΙΝΗΣ στου Βρούτση 
Ένα χωριό στο πουθενά, που δεν έχει κάτι ιδιαίτερο όπως μπαίνεις, αλλά αν περπατήσεις θα δεις ότι η πάνω του πλευρά, έχει εξαιρετική θέα. Κάπως κρυμμένη είναι και η ταβέρνα. Με ωραία αισθητική και πετρόκτιστη είναι σε ένα σημείο που θα γίνει μία οάση νοστιμιάς. Μία μεγάλη οικογένεια τρέχει την ταβέρνα. Παππούδες, μπαμπάδες, εγγόνια και όλοι μαζί φροντίζουν να κάνουν τη ζωή των πελατών τους αξέχαστη γαστρονομικά. Από τα πιάτα που έχουν κρέας, έως τις σαλάτες. Ότι επιλέξετε θα σας καλύψει. Οι τιμές είναι ανάλογες της σεμνότητας της οικογένειας. Τα κεφτεδάκια με πατάτες τηγανητές πρέπει να είναι το πιάτο του καλοκαιριού. Το πατατάτο (κατσικάκι με πατάτες στο φούρνο) είναι τοπικό έδεσμα χάρη στα χιλιάδες κατσίκια που είναι παντού και το κάνουν να είναι αναμενόμενο.
Είναι συνδεδεμένη η ταβέρνα με την παραλία του Μούρου. Όσοι κατεβαίνουν προς τις μικρές παραλίες που θέλουν περπάτημα σε ένα στενό μονοπάτι (τα κλειστά αθλητικά παπούτσια επιβάλλονται για την ασφάλεια σας) μετά αναζητούν αποκατάσταση. Και τι καλύτερο από τις ταβέρνες. Μαζί με τον Πύργο που είναι λίγο μετά, είναι δύο βασικές επιλογές. Υπάρχουν και άλλες και όσο αναζητάτε θα βρίσκεται και περισσότερες. 
Η Αμοργός έχει σωθεί χάρη στην απόσταση που την κρατά μακριά από όσους δεν είναι αποφασισμένοι να το ζήσουν. Δεν έχει αεροδρόμιο και δεν είναι μικρή για να την περπατάς.

ΠΥΡΓΟΣ (ταβέρνα)
Στην Αμοργό ο γαστρονομικός προορισμός έχει όνομα: Στον Πύργο. Στο χωριό Αρκεσίνη, η οικογένεια του Γιώργη Ρούσσου δημιουργεί με τα τοπικά προϊόντα της γύρω περιοχής νόστιμα πιάτα που αναδεικνύουν την αμοργιανή κουζίνα. Κόντρα σε όλη τη συζήτηση για τα νησιά των Κυκλάδων που αλλοιώνονται, έρχεται μια ταβέρνα να μας υπενθυμίσει τη νησιωτική αυθεντική κουλτούρα.
Η μητέρα της οικογένειας, η Μαρία, μαγειρεύει ό,τι είχε μάθει από τη γιαγιά της και η Βαγγελιώ, η κόρη τους, με σπουδές μαγειρικής στην Αθήνα, συμπληρώνει την παράδοση με τη φρεσκάδα της γενιάς της – πάντα όμως με τη νοστιμιά του σπιτίσιου φαγητού του μικρού νησιού των Κυκλάδων. Ο Παρασκευάς, ο γιος, με σπουδές αρχαιολογίας, τα βράδια σερβίρει και ξεναγεί στις γεύσεις και στην παράδοση του νησιού του.

Μαγειρέματα με Ό,τι Παράγεται στην Περιοχή.
«Είναι μακρύ το νησί μας, αλλά όχι φαρδύ», μου λέει ο Γιώργης Ρούσσος, που είναι λίγο κτηνοτρόφος, λίγο ψαράς, λίγο αγρότης, λίγο ταβερνιάρης. Το αλάτι που μαζεύει με κόπο από τις βραχονησίδες γίνεται ανάρπαστο από τους επισκέπτες. Τρελαίνονται, λες και δεν έχουν ξαναδοκιμάσει. Όλα γίνονται καλύτερα όταν προστίθεται αυτό το αλάτι, λένε, και πολλοί παίρνουν μαζί τους και το βαζάκι με το κουταλάκι που βρίσκουν στο τραπέζι.

Τα «ραδίκια» της θάλασσας είναι άλλη μία σπεσιαλιτέ του μαγαζιού. Ειδικότητα του Γιώργη, που πηγαίνει εκεί όπου σκάει το κύμα και τα μαζεύει. Όταν τα βρίσκει και όταν μπορεί, γιατί δεν είναι εύκολο. Γδέρνει τα χέρια του για να τα βγάλει. Όταν όμως τα βράσει και τα σερβίρει με λάδι, λεμόνι και το δικό του αλάτι γίνονται μοναδικό έδεσμα, ό,τι πιο γκουρμέ μπορείς να δοκιμάσεις.
Τα ψάρια ή τα θαλασσινά στο μενού είναι ψαριές του Γιώργη και του γαμπρού του. Έχουν βάρκα και ό,τι ψαρεύουν γίνεται πρώτη ύλη. Όταν τελειώνει, σβήνεται από το μενού. Κάτι χταποδάκια με κριθαράκι ή κάτι ψιλά ψαράκια τηγανητά, κάτι σε καλαμαράκι (μέχρι να τελειώσει και αυτό)… Και όταν βγάζουν μεγάλο ψάρι, το ανακοινώνουν την ίδια μέρα. Όποιος προλάβει – αν δεν έχει γίνει παραγγελία μέρες πριν.

Το πατατάτο, κατσικάκι με πατάτες χοντροκομένες στην κατσαρόλα που γίνεται λουκούμι, είναι τοπικό πιάτο, σερβίρεται συνήθως στα πανηγύρια. Τα κεφτεδάκια με πατάτες τηγανητές είναι το απόλυτο πιάτο, που θες να τρως κάθε μέρα. Η ρεβιθάδα, που γλυκαίνει από τα κρεμμύδια και την κανέλα, χυλώνει όμορφα και γίνεται ανάρπαστη. Ανάρπαστα γίνονται και τα γλυκά του μαγαζιού –τιραμισού, μπανόφι, τσις κέικ– τα οποία πολλές φορές οι πελάτες «κλείνουν» προτού παραγγείλουν τα κυρίως.